Er zijn een aantal wetten van belang voor stichtingen en verenigingen. Onderstaande zijn besproken op de avond van de workshop.
1. WBTR (Wet bestuur en toezicht rechtspersonen), sinds 2021 van kracht.
a. doel van WBTR: kwaliteit van bestuur en toezicht verbeteren
b. wat is er veranderd?
i. tegengestelde belangen nu wettelijk verboden
ii. regeling m.b.t. ‘belet en ontstentenis’ in statuten opnemen (uiterlijk 2026)
iii. meervoudig stemrecht aangepast (een bestuurder mag niet meer
stemmen hebben dan alle andere bestuurders tezamen)
iv. meer mogelijkheden om RvT te houden aan taakomschrijving
c. tip: check statuten. Passen ze nog bij de huidige stand van zaken? En als ze worden
aangepast, neem er ook in op dat een ALV of vergadering ook online kan worden
gehouden.
d. meer info (met o.a. een korte video over de WBTR) WBTR, Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen | Vereniging VrijwilligerswerkNL.
2. Veiligheid en RI&E (risico-inventarisatie en evaluatie)
a. delen van de arbowet zijn van toepassing op vrijwilligers(organisaties)
b. want: qua risico’s genieten vrijwilligers dezelfde bescherming als werknemers
c. vrijwilligersorganisaties kunnen dus als werkgever worden gezien
d. en zijn gehouden aan de drie belangrijkste onderwerpen uit de arbowet:
bescherming van de vrijwilliger en letten op diens gezondheid en veiligheid.
e. extra opletten bij: <18 jaar, werken met gereedschap/machines, dieren, werken op
hoogte, klein onderhoud.
f. waar verder op letten, als ‘werkgever’?
i. zodra je taak of opdracht verstrekt aan vrijwilliger kun je worden gezien als
opdrachtgever (met als gevolg: verantwoordelijkheid als werkgever)
ii. check of je een risico-inventarisatie en -evaluatie moet hebben op www.rie.nl. Zo niet: laat je inspireren door een checklist die op jouw situatie of werkomgeving lijkt, want:
iii. als werkgever moet je (a) de werkplek checken, (b) wijze van veilig
werken bepalen, (c) vrijwilliger instrueren en (d) toezicht houden.
g. bovenstaande is uiteraard verschillend per situatie
h. Meer info en een kennisvideo over dit onderwerp: Veilige arbeidsomstandigheden
en zorgplicht, de Arbowet | Vereniging VrijwilligerswerkNL.
3. Aansprakelijkheid
a. Je wil voorkomen dat je aansprakelijk wordt gesteld als organisatie, maar zeker ook
als privepersoon.
b. Het is van belang om weg te blijven van (1) onbehoorlijk bestuur en van (2) een
ernstig verwijt. Hier lees je meer daarover: Aansprakelijkheid | Vereniging VrijwilligerswerkNL
4. Sociale veiligheid en VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag)
a. Meer informatie over sociale veiligheid vind je hier: Sociale Veiligheid in het vrijwilligerswerk | Vereniging VrijwilligerswerkNL
b. Sommige organisaties kunnen gratis een VOG aanvragen: Regeling voor vrijwilligers|Gratis VOG.
5. De vrijwilligersverzekering is door de meeste gemeenten afgesloten bij Centraal Beheer Achmea, op deze website staat informatie hierover: Vrijwilligers – Centraal Beheer. Er zijn echter gemeenten die de verzekering elders hebben ondergebracht. Check dus altijd eerst of jouw gemeente een vrijwilligersverzekering heeft afgesloten. Verder is het belangrijk, vooral bij de vrijwilligersverzekering van Centraal Beheer:
a. max. balanstotaal is 750.000 EUR.
b. het betreft een secundaire verzekering, dus als je (of de vrijwilliger) zelf (al) een
verzekering hebt afgesloten, gaat die verzekering voor.
c. vrijwilligers zijn (op een van de eerste pagina’s van de polisvoorwaarden)
gedefinieerd als: onverplicht, onbetaald, in gemeenschappelijk verband en met een
ideël doel. ‘Betaald’ betekent in dit verband niet hetzelfde als een
vrijwilligersvergoeding. Een vrijwilligersvergoeding (wel of niet uitbetalen) is niet
relevant voor de vrijwilligersverzekering.
d. vrijwilligers hoeven niet te worden aangemeld (niet bij de gemeente en niet bij de
verzekeringsmaatschappij)
e. lees de polisvoorwaarden eens door om te zien of de voorwaarden passen bij jouw
organisatie of risico’s.
f. bestuurders zijn ook vrijwilligers (tenzij zij salaris ontvangen, bijvoorbeeld als
directeur-bestuurder)
g. laat de vrijwilligers weten waarvoor zij verzekerd zijn
h. maar misschien is het belangrijkste wel: start met een inventarisatie van je risico’s.
Doe eens een oefening, waar kan het misgaan, welke risico's zijn er en welke
maatregelen kun je nemen om de risico’s te verkleinen of weg te nemen.
6. ANBI: we hebben het ook kort gehad over ANBI, Algemeen nut beogende instellingen. Vind
hier meer info over ANBI’s: ANBI / SBBI | Vereniging VrijwilligerswerkNL.
7. Tenslotte hebben we gesproken over statuten en het huishoudelijk reglement. Statuten zijn verplicht, terwijl het hebben van een huishoudelijk reglement een keuze is. Het verschil tussen een vereniging en stichting wordt hier uitgelegd en daarbij komen ook de statuten en het huishoudelijk reglement aan de orde: Oprichten van een vereniging of stichting |Vereniging VrijwilligerswerkNL. Dit artikel gaat specifiek in op huishoudelijke reglementen en je vindt er ook modellen: Huishoudelijk reglement voor verenigingen en stichtingen |Vereniging VrijwilligerswerkNL.
8. AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming)
1. doel van deze wet: beschermen van individuele recht op privacy
2. waarmee rekening houden?
a) besef dat ieder persoonsgegeven inbreuk op privacy is
b) daarom: goede reden vereist om gegevens te vragen
c) om daarmee de inbreuk op privacy te minimaliseren
d) maar: men moet (zeker in een en dezelfde organisatie) wel kunnen bereiken
e) houd rekening met verschil tussen algemene en bijzondere kenmerken
f) houd bij hetgeen er wordt gevraagd aan mensen
Meer info: Privacy en AVG | Vereniging VrijwilligerswerkNL.
Kijk voor meer informatie over wet- en regelgeving op Wetten & Regels voor vrijwilligerswerk | Vereniging VrijwilligerswerkNL of over vrijwilligerswerk op de site van Vereniging VrijwilligerswerkNL www.vrijwilligerswerk.nl. Neem gerust contact op bij vragen.